Symulacja kolorów CMYK online: konwerter RGB do druku

Słownik barwy i druku

CMYK i farby procesowe

Cztery farby drukarskie: cyan, magenta, żółta i czarna (K od key, czyli forma kluczowa prowadząca rysunek). Barwy powstają przez nakładanie półprzezroczystych warstw na białym podłożu, więc im więcej farby, tym ciemniej (synteza odejmowalna). Rozdzielenie obrazu na cztery formy stosowano już w chromolitografii w XIX wieku, a druk czterobarwny upowszechnił się w latach 20. XX wieku.

RGB i sRGB

Barwy ekranu powstają z dodawania światła: czerwonego, zielonego i niebieskiego (synteza addytywna). sRGB to przestrzeń uzgodniona w 1996 roku jako wspólny mianownik monitorów i internetu. Jest węższa od możliwości oka, ale w nasyconych zieleniach i błękitach szersza od druku, dlatego część barw z ekranu nie ma odpowiednika w farbach.

Gamut, czyli zakres barw

Zbiór barw, które dane urządzenie potrafi odtworzyć. Gamut druku offsetowego jest mniejszy od gamutu monitora w błękitach, zieleniach i fioletach, a nieco większy w niektórych żółciach i pomarańczach. Barwa spoza gamutu musi zostać zastąpiona najbliższą osiągalną i to właśnie pokazuje to narzędzie.

CIELAB

Przestrzeń barw opisana przez Międzynarodową Komisję Oświetleniową w 1976 roku: L* to jasność od 0 do 100, a* oś od zieleni do magenty, b* oś od błękitu do żółci. Zaprojektowana tak, by odległość liczbowa odpowiadała różnicy dostrzeganej okiem, dlatego służy do porównywania barw z różnych urządzeń.

Delta E, czyli różnica barwy

Miara odległości dwóch barw. Wzór z 1976 roku był zwykłą odległością w przestrzeni CIELAB i zawyżał różnice w błękitach. Obowiązujący dziś CIEDE2000 uwzględnia sposób widzenia: około 1 to granica dostrzegalności przy bezpośrednim porównaniu, 2 do 4 różnica widoczna, powyżej 10 mówimy o innej barwie.

Profil ICC

Plik opisujący, jakie barwy realnie daje urządzenie lub warunek druku. Format uzgodniło w 1993 roku International Color Consortium, dzięki czemu ten sam plik graficzny można przewidywalnie przenosić między monitorem, drukarką i maszyną offsetową. Profil zawiera tablice przeliczeń zmierzone na wzorniku.

Intencja odwzorowania

Reguła postępowania z barwami spoza gamutu. Intencja relatywna kolorymetryczna zastępuje je najbliższymi osiągalnymi i zostawia resztę bez zmian; to narzędzie działa w tym duchu, ale własnym modelem, nie transformacją przez profil. Percepcyjna ściska cały obraz, by zachować relacje między barwami, co bywa lepsze dla zdjęć o silnie nasyconych kolorach.

Separacja barwna

Przeliczenie barwy na udziały czterech farb i rozdzielenie obrazu na formy drukowe. Ta sama barwa daje się zwykle uzyskać na wiele sposobów, więc separacja to wybór: ile czerni, ile farb kolorowych, jakie łączne pokrycie. Wynik zależy od warunku druku i przyjętej normy.

Pokrycie farbą

Suma procentów wszystkich czterech farb w najciemniejszym miejscu. Dla papieru powlekanego przyjmuje się zwykle 300 do 330 procent, dla gazetowego nawet 240. Przekroczenie limitu grozi brudzeniem, odbijaniem się farby na kolejnym arkuszu i wydłużonym schnięciem.

Czerń pełna

Czerń wzmocniona farbami kolorowymi, na przykład C60 M40 Y40 K100. Sama czarna farba daje jasność około L*16, czyli ciemny grafit; dopiero podkład z pozostałych farb schodzi w okolice L*8. Do drobnego tekstu używa się jednak czystej czerni, bo pełna wymaga idealnego pasowania form.

Zastępowanie szarego

Technika zamiany części trzech farb kolorowych na czarną tam, gdzie tworzą one szarość. Zmniejsza pokrycie farbą i zużycie farb, stabilizuje neutralne odcienie na maszynie, ale przy zbyt mocnym ustawieniu spłaszcza głębokie cienie. Odmiana ograniczona do najciemniejszych partii nazywana jest usuwaniem koloru spod czerni.

Przyrost punktu rastrowego

Punkt rastrowy na papierze jest większy niż na formie, bo farba rozpływa się i rozprasza światło w podłożu. Przy 40 procentach krycia w pliku na papierze powlekanym wychodzi zwykle około 55 procent. Normy druku podają dopuszczalne krzywe przyrostu, a narzędzie liczy barwy już z tym efektem.

Raster i lineatura

Półtony powstają z siatki punktów o różnej wielkości. Lineatura to liczba linii siatki na cal: 150 dla typowych druków powlekanych, 175 do 200 dla albumów, 85 dla gazet. Im wyższa lineatura, tym drobniejszy detal, ale tym trudniej utrzymać stabilny druk.

Mora

Regularny wzór, który pojawia się, gdy dwie siatki nakładają się pod zbliżonym kątem. Dlatego formy drukowe obraca się względem siebie, klasycznie o 15 lub 30 stopni, a żółtą, najmniej widoczną, ustawia się w najbardziej narażonym położeniu. Mora bywa też skutkiem skanowania gotowego druku.

Kolor dodatkowy

Farba zmieszana według receptury i drukowana z osobnej formy, zamiast składania barwy z czterech farb procesowych. Pozwala uzyskać barwy niedostępne w CMYK (intensywne pomarańcze, zielenie, granaty), zapewnia powtarzalność barw firmowych oraz efekty specjalne, na przykład metaliczne i fluorescencyjne.

Nadruk

Ustawienie, przy którym górny obiekt drukuje się na tym, co pod nim, zamiast wycinać w nim otwór. Czarny tekst zwykle nadrukowuje się na tle, żeby biała szczelina nie ujawniła najmniejszego przesunięcia form. Nadruk ustawiony przez pomyłkę na jasnym elemencie potrafi go całkowicie zmienić.

Odbitka próbna

Wydruk kontrolny wykonany na urządzeniu skalibrowanym do warunku druku, z paskiem kontrolnym pozwalającym zmierzyć zgodność. Służy do zatwierdzenia barw przed nakładem i jest jedynym wiarygodnym odniesieniem: monitor pokazuje barwy światłem, a papier odbija je w świetle otoczenia.

Papier powlekany i niepowlekany

Powłoka z pigmentów i spoiwa zamyka pory papieru, więc farba zostaje na powierzchni: barwy są bardziej nasycone, a przyrost punktu mniejszy. Papier niepowlekany chłonie farbę, przez co druk jest jaśniejszy i bardziej matowy, a zakres barw wyraźnie mniejszy. Normy opisują te przypadki osobnymi warunkami druku.

Metameryzm

Zjawisko, w którym dwie próbki wyglądają identycznie w jednym świetle, a różnią się w innym, bo mają różny rozkład widmowy. Dlatego barwy ocenia się w znormalizowanym oświetleniu i dlatego kolor firmowy z farby dodatkowej i jego odpowiednik z czterech farb potrafią się rozjechać na wystawie sklepowej.

Warunki oglądania D50

Norma dla oceny druku przyjmuje światło o temperaturze barwowej 5000 kelwinów i neutralnie szare otoczenie. Pomiary barw druku podaje się właśnie dla D50, podczas gdy monitory opisuje się zwykle względem D65, chłodniejszego. To narzędzie przelicza jedno na drugie, żeby porównanie było uczciwe.

Kalibracja i profilowanie monitora

Kalibracja ustawia monitor w znanym stanie (jasność, punkt bieli, gamma), a profilowanie opisuje wynik plikiem ICC. Bez tego podgląd barw jest loterią: ten sam plik potrafi wyglądać zupełnie inaczej na dwóch ekranach. Do oceny druku przyjmuje się zwykle jasność około 120 kandeli na metr kwadratowy.

Podgląd ekranowy

Symulacja druku na monitorze. Pełny podgląd ekranowy wymaga profilu warunku druku i skalibrowanego monitora (opisuje to norma ISO 14861); to narzędzie daje przybliżenie liczone z danych pomiarowych. Standardowo pokazuje samą zmianę barw, a osobna opcja dodaje biel papieru i najciemniejszą osiągalną czerń, przez co obraz wydaje się przygaszony. Ta druga wersja odpowiada wrażeniu, gdy wydruk leży obok świecącego ekranu.